ਏਥੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਵਫਾਂਵਾਂ ਦਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ:-

ਏਥੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਵਫਾਂਵਾਂ ਦਾ, 

ਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ ਅਦਾਵਾਂ ਦਾ। 

ਅਸੀਂ ਪੀਲੇ ਪੱਤਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ, 

ਸਾਨੂੰ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਖੌਫ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ। 

AMEER KHUSRO(अमीर खुसरो)

 अमीर खुसरो:-

अबुल हसन यमीनुदीन खुसरो (१२५३-१३२५) आम लोगों में अमीर खुसरो के नाम से प्रसिद्ध हैं । वह एक महान संगीतकार, विद्वान और कवि थे । वह सूफ़ी रहस्यवादी थे। उन्होंने फ़ारसी और हिन्दवी में काव्य रचना की । उनको कव्वाली के पिता के तौर पर जाना जाता है । उन्होंने हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत में अरबी और फ़ारसी संगीत का सुमेल करके इस को और अमीर किया । उन्होंने संगीत में ख्याल और तराना के साथ साथ तबले की भी ईजाद की ।उन्होंने ग़ज़ल, मसनवी, कता, रुबाई दो-बेती आदि में काव्य रचना की ।उनकी हिन्दवी रचना में पहेलियाँ, दोहे, गीत आदि शामिल हैं । 

उन्हीं का एक दोहा इस प्रकार है :-

खुसरो दरिया प्रेम का
                         उल्टी वा की धार। 
जो उबरा(तैर के निकलना) सो डूब गया 
                         जो डूबा सो पार।। 

BABA BULEH SHAH JI(ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਜੀ)

ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਜੀ :-

ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ (੧੬੮੦-੧੭੫੮) ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਉੱਤੇ ਇਕ ਚਮਕਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਤੇ ਡਿਗਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਿਰਦਾਰ 'ਤੇ ਇਕ ਤਿੱਖਾ ਵਿਅੰਗ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਦੂਈ ਲੈਅ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀਆਂ, ਦੋਹੜੇ, ਬਾਰਾਂਮਾਹ, ਅਠਵਾਰਾ, ਗੰਢਾਂ ਅਤੇ ਸੀਹਰਫ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਪੰਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:-

• ਮੱਕੇ ਗਿਆਂ ਗੱਲ ਮੁਕਦੀ ਨਾਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਸੌ-ਸੌ ਜੁਮਾ ਪੜ ਆਈਏ
• ਗੰਗਾ ਗਿਆਂ ਗੱਲ ਮੁਕਦੀ ਨਾਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਸੌ-ਸੌ ਗੋਤੇ ਖਾਈਏ
• ਗਇਆ (ਬੋਧ ਗਇਆ, ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ) ਗਿਆਂ ਗੱਲ ਮੁਕਦੀ ਨਾਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਸੌ-ਸੌ ਪੰਡ ਪੜ ਆਈਏ
• ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਗੱਲ ਤਾਹੀਂਓ ਮੁਕਦੀ ਜਦ ਮੈਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਗਵਾਈਏ

MIRZA GHALIB ( मिर्ज़ा ग़ालिब)

मिर्ज़ा ग़ालिब :-

मिर्ज़ा असद-उल्लाह बेग ख़ां उर्फ “ग़ालिब” (27 दिसंबर 1796 - 25 फरवरी 1869) उर्दू एवं फ़ारसी भाषा के महान शायर थे। इनको उर्दू भाषा का सर्वकालिक महान शायर माना जाता है और फ़ारसी कविता के प्रवाह को हिन्दुस्तानी जबान में लोकप्रिय करवाने का श्रेय भी इनको दिया जाता है।

 उनका एक मशहूर शेयर इस तरह है :-

        हर एक बात पे कहते हो तुम कि तू क्या है 

        तुम्हीं कहो कि ये अंदाज़-ए-गुफ़्तुगू  (बात करने का              तरीक़ा)  है 

INSAAN AUR UMMEEDEIN(इंसान और उम्मीदें)

The four lines shows the complexity of expectations in human's mind.

 Insaan Kwahishon Se Bandha

                          Ek Ziddi Parinda Hai

Ummeedon Se Hi Gayal Hai

                         Ummeedon Par Hi Zinda Hai

इंसान ख्वाहिशों से बंधा 

              एक जिद्दी परिंदा है 

उम्मीदों से ही घायल है 

         उम्मीदों पर ही जिन्दा है

 

BABA FAREED JI(ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ)

One of the best teachings by

 BABA FAREED JI:

Fareeda Khaak  Na Nindiye, 

                  Khaakon Jeid Na Ko, 

Jeondya De Pairan Thalle, 

                 Moyean Upper Ho.

ਫਰੀਦਾ ਖ਼ਾਕ ਨਾ ਨਿੰਦੀਏ

                           ਖ਼ਾਕੋਂ ਜੇਡ ਨਾ ਕੋ। 

ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ 

                          ਮੋਇਆਂ ਉੱਪਰ ਹੋ।